درود به دوستان و خوانندگان گرامی!
پیشاپیش فرا رسیدن جشن نوروز را تبریک میگویم و امیدوارم سال خوب و خوشی در پیش رو داشته باشیم!
برای شما مطلبی کمنظیر در نظر گرفتهام که هم باید با آن خندید و هم گریست! و این نیست مگر طنز فاخر ِ اصیل. چرا که، هر چه شما را ابتدا خنداند و بعد گریاند، شک نکنید که خود ِ خود ِ طنز است!
چند سالی است که در دانشگاه پیام نور شهرکرد، درس زبان تخصصّی ِ رشتهی زبان و ادبیّات فارسی را نیز تدریس میکنم و همیشه در هنگام تصحیح برگههای امتحانی، با موارد عجیب و غریبی در ترجمههای دانشجویان رو به رو میشوم. این بار ناگهان به فکرم رسید این موارد را با شما نیز در میان بگذارم و در خنده و گریهی خود، شریکتان گردانم!!!
در آزمون زبان تخصصّی 1، یکی از پرسشهای تشریحی، بیت معروف سعدی به زبان انگلیسی بود و از دانشجویان خواسته شده بود آن را به فارسی ترجمه کنند. ترجمهی انگلیسی آن بیت معروف - که معروف است تمام ایرانیان از دبستان و بلکه مهدکودک!!!، آن را میدانند و در سردر ِ سازمان ملل نیز نوشته شده - این است:
The others cannot stay at rest
حتماً دیگر متوجّه شدهاید که منظور این بیت زیبای انسانمدارانهی سعدی است:
چو عضوی به درد آورد روزگار / دگر عضوها را نماند قرار
حالا چند ترجمهی شگفتانگیز ِ فصیح از دانشجویان دورهی کارشناسی زبان و ادبیّات فارسی را که از ترم هشت، پایینتر نیستند بخوانید، بخندید و بگریید:
- اگر روزگار عضوی را به درد آورد، دگرعضوها را نماند قرار. (ن. پ.)
- اگر عضوی به درد آورد روزگار دگرعضوها را نماند قرار. (م. م.)
(این دو ترجمه تا اندازهای قابل تحمّلاند و میشود این را هم که چه طور یک دانشجوی ترم هشت به بعد زبان و ادبیّات فارسی، شکل درست این بیت معروف را نمیداند، نادیده گرفت؛ امّا حالا این ترجمهها را از همین بیت، که عیناً میآورم، بخوانید:)
– اگر در فروشگاه یک عضو باشد دیگران نمیتوانند استراحت کنند [!!؟؟] (آ. ع.)
– اگر پرندهها درهر باد (یاد) سفر کنند دیگران نمیتوانند بمانند در استراحت(قرار) [!!؟؟](گ. ا.)
در آزمون زبان تخصصّی 2 نیز ترجمهی این جمله از دانشجویان خواسته شده بود:
معنی جمع و جور این بند چنین است: «انگلیسی در وهلهی اوّل، به معنای زبان مادری است، از این رو، کاربردیترین رشته (یا موضوع) در جهان است. شما بدون آن نمی توانید چیزی را بفهمید یا در جامعهی خود نقشی ایفا کنید.»
حالا ترجمهی چند دانشجو را که عیناً میآورم، بخوانید:
- انگلیسی معنی در اوّلین مکان. بیشتر موضوعات دراین کلمه. شما نمیتوانید بفهمید خیلی چیزها یا خیلی قسمتها بگوید جامعه بدون آن. (ه. ا.)
- ... که تولید می کند موضوع در جهان ... (س. ش)
– معنی انگلیسی در این اوّلین مکان آن زبان مادری است هست آن موضوع عملی مهمی در آن جهان شما نمیتوانید بفهمید هیچ چیزی یا به دست آورد هیچ بخشی در جامعه شما بدون آن. (س. ن)
انصافاً آیا یک آنگولایی که تازه هم فارسی یاد گرفته باشد، این طور حرف میزند؟؟!! هر کس معنای این جملهها را فهمید و از آنها سر در آورد، پیش من جایزهای دارد! این را هم بگویم که اگر باور نکنید دانش جویان محترم، همین طور نوشته بودند؛ به شما حق می دهم!!!
یکی از دانشجویان محترم هم برای تشکّر و در آوردن خستگی از تن من، در پایان برگه چنین نوشته بود: با تشکّر و خستهباشی از استاد محترم [!!!] (ز. ش.)
این گوشهای از اوضاع و احوال دانش و دانشورزی در دانشگاههای ماست و مؤکّداً می گویم که دانشگاههای آزاد و دولتی و پیام نور و ... در این مورد هیچ تفاوتی با هم ندارند!!!
به کجا میرویم؟!